Cách chọn đơn vị thiết kế website uy tín: 9 câu hỏi cần hỏi

TL;DR

• Uy tín không nằm ở lời giới thiệu mà ở những gì được ghi ra: phạm vi, quyền sở hữu, thời gian, điều kiện bảo hành và cách tính chi phí sau bàn giao.
• Chín câu hỏi dưới đây có thể hỏi qua tin nhắn. Hãy để ý cả cách trả lời: cụ thể và có thể kiểm chứng, hay chung chung và né.
• Cờ đỏ nên xử lý trước tiên là né tránh câu hỏi ai sở hữu tên miền và mã nguồn — hai thứ bạn không lấy lại được nếu hợp tác đổ vỡ. Làm rõ trước khi bàn đến giá.

Dấu hiệu tin cậy

Có bốn thứ kiểm chứng được, và bạn nên tìm chúng trước khi tìm bất cứ điều gì khác.

Thông tin doanh nghiệp công khai. Tên pháp lý, mã số thuế, địa chỉ, số điện thoại thật. Một đơn vị chỉ có trang mạng xã hội và một số di động không hẳn là không tốt, nhưng bạn sẽ không có nơi nào để tìm nếu có tranh chấp.

Báo giá viết theo hạng mục. Một con số tổng duy nhất không cho bạn biết mình đang mua gì. Báo giá tốt tách rõ thiết kế, lập trình, nội dung, tích hợp và bảo trì, để bạn thấy được mình đang trả tiền cho việc gì.

Nói thẳng về giới hạn. Đơn vị nói rõ việc gì họ không nhận, hoặc website nào quá cũ để bảo trì an toàn, đang cho bạn biết ranh giới trước — thay vì để bạn phát hiện nó giữa dự án.

Bàn giao được mô tả bằng danh sách. "Bàn giao đầy đủ" là lời hứa; "mã nguồn, tài khoản quản trị, tài khoản tên miền, tài liệu hướng dẫn" là danh sách bạn đối chiếu được khi nghiệm thu.

Điều bạn nên thận trọng là những con số thành tích không kiểm chứng được. Nếu một đơn vị nêu số dự án hoặc tên khách hàng, bạn hoàn toàn có quyền xin đường dẫn tới website đang chạy và, với những dự án chưa công bố, xin một buổi demo trực tiếp.

Chín câu hỏi cần hỏi

1. Sau khi thanh toán xong, ai sở hữu mã nguồn? Câu trả lời cần rõ ràng và nằm trong hợp đồng, không phải trong tin nhắn.
2. Tên miền đăng ký đứng tên ai? Phải là tên bạn hoặc tên công ty bạn. Hãy yêu cầu quyền truy cập tài khoản đăng ký tên miền ngay khi bàn giao.
3. Bàn giao gồm những gì, liệt kê thành danh sách? Mã nguồn, tài khoản quản trị, tài khoản hosting, tài liệu, file thiết kế.
4. Bảo hành trong bao lâu và bảo hành cái gì? Sửa lỗi kỹ thuật khác với thêm tính năng mới. Ranh giới này nên viết ra trước khi trở thành tranh cãi.
5. Sau bàn giao, chi phí bảo trì tính thế nào? Ví dụ, gói bảo trì của Temei từ 500.000đ mỗi tháng, huỷ bất kỳ lúc nào. Điều quan trọng là biết trước con số, dù bạn có dùng hay không.
6. Website có được tối ưu SEO on-page không, gồm những gì? Câu trả lời cụ thể sẽ nhắc đến heading, metadata, sitemap và dữ liệu có cấu trúc, chứ không chỉ nói "chuẩn SEO".
7. Tốc độ tải sẽ được kiểm tra bằng công cụ nào? Một đơn vị làm nghiêm túc sẽ sẵn sàng gửi kết quả PageSpeed Insights của trang chủ khi nghiệm thu.
8. Lịch thanh toán chia thế nào và gắn với mốc bàn giao nào? Mỗi lần trả nên tương ứng với một hạng mục cụ thể đã hoàn thành.
9. Nếu tôi cần sửa nội dung, tôi tự làm được phần nào? Hỏi rõ phần nào sửa được qua trang quản trị, phần nào cần lập trình viên.

Chín câu này không đòi hỏi bạn biết kỹ thuật. Chúng chỉ đòi hỏi đối phương trả lời cụ thể.

Những cờ đỏ

Né câu hỏi về sở hữu. Nếu người báo giá chuyển chủ đề khi bạn hỏi ai đứng tên tên miền, hãy dừng lại ở đó.

Cam kết thứ hạng. Không ai kiểm soát được thuật toán xếp hạng, nên "cam kết top 1 Google" là lời hứa về thứ ngoài tầm tay người hứa.

Giá thấp kèm ràng buộc dài hạn. Hãy đọc kỹ phần chi phí duy trì hằng năm: khoản chênh lệch ban đầu đôi khi quay lại dưới dạng phí gia hạn bắt buộc.

Không có hợp đồng, chỉ có tin nhắn. Tin nhắn không mô tả được phạm vi, mốc bàn giao, điều kiện nghiệm thu.

Bằng chứng không kiểm tra được. Ảnh chụp màn hình không kèm đường dẫn, logo khách hàng không kèm dự án cụ thể, đánh giá không có nguồn — hãy xin đường dẫn tới trang đang chạy.

Cách đọc một bản báo giá

Đọc theo bốn lát cắt. Phạm vi: bao nhiêu trang, bao nhiêu ngôn ngữ, bao nhiêu tích hợp, ai viết nội dung. Thời gian: mốc bàn giao từng giai đoạn, và điều gì xảy ra nếu bạn chậm gửi nội dung. Loại trừ: những gì không nằm trong giá — hãy yêu cầu liệt kê thành danh sách chứ đừng suy đoán. Sau bàn giao: bảo hành, bảo trì, và đơn giá cho các yêu cầu phát sinh.

Khi so hai báo giá, hãy quy chúng về cùng một phạm vi trước rồi mới so tổng tiền. Cách làm: đánh dấu mọi dòng chỉ xuất hiện ở một bên, rồi hỏi bên còn lại họ có làm phần đó không và tính bao nhiêu.

Câu hỏi thường gặp

Có nên chọn đơn vị rẻ nhất không?

Chỉ khi phạm vi của họ thật sự bằng phạm vi của bên đắt hơn. Hãy đặt hai báo giá cạnh nhau, đánh dấu những dòng chỉ xuất hiện ở một bên, rồi bổ sung cho đủ. Nếu bên rẻ vẫn rẻ hơn sau bước đó, đó là lựa chọn hợp lý.

Làm sao biết đơn vị đó có làm thật những dự án họ nói không?

Xin đường dẫn tới website đang chạy và tự mở lên. Với dự án chưa công bố vì thoả thuận bảo mật, xin một buổi demo. Nếu không có cách nào để bạn nhìn thấy công việc đã làm, đó là điều đáng cân nhắc.

Ký hợp đồng cần lưu ý điều khoản nào nhất?

Ba điều khoản: quyền sở hữu mã nguồn và tên miền sau khi thanh toán đủ, phạm vi nghiệm thu, và điều kiện dừng giữa chừng. Ba điều này quyết định bạn còn lại gì nếu hợp tác không suôn sẻ.

Nếu doanh nghiệp bạn không có nhân sự kỹ thuật riêng, câu hỏi số năm — sau bàn giao ai lo phần kỹ thuật — là câu nên hỏi trước khi ký, không phải lúc website đã gặp sự cố. Xem trước gói bảo trì website từ 500.000đ mỗi tháng để biết một thoả thuận chăm sóc rõ ràng gồm những gì, rồi dùng nó làm mốc so sánh với bất kỳ đơn vị nào bạn đang cân nhắc.